This is default featured slide 1 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 2 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 3 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 4 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 5 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

Chủ Nhật, 31 tháng 12, 2000

Bài thuốc trị huyết áp thấp

Huyết áp là áp lực của máu về thành mạch máu. Qua tổng kết của các nhà khoa học y học quy định lúc tim bóp là huyết áp tối đa (thì tâm thu), khi tim giãn (thì tâm trương) là huyết áp tối thiểu. Gọi huyết áp thấp khi có chỉ số đo huyết áp tối đa dưới 90, huyết áp tối thiểu dưới 70mmHg.

Đông y khám bệnh qua 4 bước (gọi là tứ chẩn).

Vọng là nhìn thần sắc và hình dáng người bệnh: người thấp huyết áp thường da xanh, dáng mệt mỏi, lưỡi nhiệt, môi nhợt.

Văn là nghe ngửi: tiếng nói người bệnh nhỏ, yếu, hơi thở bình thường hoặc hôi.

Vấn là hỏi bệnh: Người bệnh đổi tư thế dễ chóng mặt hoa mắt; Đau lưng cổ gáy, sợ lạnh, dễ ra mồ hôi; Có thể hồi hộp, mất ngủ, có thể sa trực tràng, sa tử cung.

Thiết là sờ: sờ da thường lạnh ẩm. Sờ mạch: mạch trầm nhược, hay trầm tế.

Đông y chia chứng bệnh này làm 4 thể. Tùy từng thể bệnh mà dùng bài thuốc phù hợp như sau:

Tỳ khí hư

Biểu hiện: Ăn uống kém, cơ nhẽo, chân tay lạnh, đại một thể lỏng, mạch trầm

Bài thuốc: cát lâm sâm 12g, mạch môn 12g, hoàng kỳ 20g, phá cổ chi 12g, bạch linh 16g, nhục đậu 8g, bạch truật 16g, hoài sơn 16g, mộc hương 12g, cam thảo 6g, sa nhân 12g, nhục quế 8g. Sắc uống.Khám bệnh, kê đơn cho người huyết áp thấp.

Khám bệnh, kê đơn cho người huyết áp thấp.

Tâm tỳ khí hư

Biểu hiện: Người bệnh có biểu hiện: hồi hộp, ngủ mê, ăn kém, người mệt mỏi, ngại hoạt động, đổi tư thế dễ chóng mặt, có thể sa trực tràng, tử cung, mạch trầm nhược.

Bài thuốc: hoàng kỳ 20g, quế chi 12g, bạch truật 16g, bạch thược 12g, can khương 8, táo nhân 12g, nhục quế 8g, bá tử nhân 12g, đương quy 12g, cam thảo 6g, đẳng sâm 16g. Sắc uống.

Tỳ thận dương hư

Biểu hiện: Váng đầu, ù tai, ngủ kém. Đau mỏi lưng gối chân tay lạnh, sợ lạnh, di tinh, tiểu đêm, lưỡi nhợt, mạch trầm nhược.

Bài thuốc: nhân sâm 12g, liên thục 20g, hà thủ ô 20g, bạch linh 6g, đại táo 16g, bạch truật 16g, bá tử nhân 8g, bạch thược 12g, kỷ tử 12g, sinh khương 3 lát, táo nhân 10g. Sắc uống ngày một thang

Khí âm lưỡng hư

Biểu hiện: Đau đầu, chóng mặt, họng khô khát, mạch tế sắc

Bài thuốc: Sinh mạch tán: nhân sâm 12g, hoàng kỳ 16g, mạch môn 12g, đương quy 12g, ngũ vị 8g, kỷ tử 12g, hoàng tinh 16g, nhục quế 8g. Sắc uống ngày một thang.

Chú ý: Khi huyết áp quá thấp, mạch nhanh nhỏ khó thấy. Huyết áp tối đa dưới 60mmHg là tình trạng trụy mạch phải phối hợp cấp cứu theo Y học hiện đại, Đông dược có thể thêm nhân sâm, phụ tử chế.

PGS.TS. Dương Trọng Hiếu

Món ăn

Một trong các nguyên nhân dẫn tới ung thư là do ăn uống. Mặt khác đồ ăn, thức uống (thực phẩm) cũng là thuốc với quan niệm “y thực đồng nguyên”. Do vậy để dự phòng bệnh ung thư, ăn uống có vai trò rất quan trọng.

Các món ăn phối hợp giữa các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng, với các vị thuốc y học cổ truyền có tác dụng bồi bổ cơ thể, tăng sức đề kháng, chống lại bệnh tật là cách bộ phận ung thư rất tốt. Dưới đây là những món ăn bài thuốc có tác dụng bộ phận ung thư. Tùy theo hoàn cảnh và điều kiện cụ thể mà áp dụng.

Trà hoa cúc, sơn tra: Sơn tra 10g, bông cúc trắng 9g. Sơn tra, hoa cúc sử dụng nước sạch rửa hoặc sử dụng nước sôi ngâm 5 phút bỏ nước, tiếp tục chế nước sôi về pha thành trà. Dùng như trà, mỗi ngày 1 lần. Tác dụng: Phòng và ức chế bệnh ung thư. Dùng cho người mắc bệnh ung thư.

Cơm nấm hương, đậu hũ: Phục linh 10g, gạo tẻ 9g, nấm hương khô 10 tai, đậu hũ chiên dầu 3 miếng, cà rốt, bầu một lượng thích hợp, nước tương, muối một lượng thích hợp. Phục linh rửa sạch, nấu 30 phút lọc lấy nước cốt để sẵn. Nấm hương và đậu hũ chiên dầu xắt thành sợi. Bỏ đậu hũ chiên dầu và nấm hương đã xắt vào chảo xào sơ, nêm gia vị vừa ăn và cho thêm ít phối liệu về như cà rốt hoặc đậu bo. Sau đó đổ nước cốt phục linh vào. Bỏ gạo đã vo sạch vào, thêm nước vừa phải, hấp khoảng 30 phút là chín. Ăn như món ăn chính. Tác dụng: Bổ tỳ, ích khí, ngừa ung thư. Dùng cho người mắc bệnh ung bướu, khí hư.

Cháo bo bo, hạt sen: Bo bo (ý dĩ) 100g (2 lượng), gạo tẻ 100g, hạt sen 20-30g. Một chút đường phèn hoặc đường cát trắng. Bo bo vo sạch, gạo vo sạch, hạt sen bóc vỏ bỏ tim sen. Hạt sen, bo bo bỏ về nồi cho nước vừa phải nấu tới khi gần chín, đổ gạo đã vo sạch về nấu tiếp đến lúc gạo chín thành cháo. Nêm ít đường phèn hoặc đường cát trắng. Ăn vào buổi sáng và buổi tối. Tác dụng kiện tỳ bổ phổi, thanh nhiệt kháng virut, phòng ung thư. Phòng ngừa ung thư, hoặc sử dụng cho người mắc bệnh ung thư.

Dưa chuột ngâm giấm đường: Dưa chuột 500g, đường trắng 50g, giấm trắng 30g, dầu mè 5g, gừng một củ. Lấy 1 cái tô, cho đường trắng, giấm, thêm khoảng 20g nước sôi vào để đường tan, gừng rửa sạch, bỏ vỏ, xắt thành sợi, bỏ vào nước giấm đường. Dưa chuột rửa sạch, cắt bỏ cuống, sau đó cắt khoanh tròn khoảng 1cm, cạo bỏ ruột, rửa sạch để ráo. Sau đó bỏ về trong tô nước giấm gừng, ngâm khoảng 30 phút. Vớt ra đĩa tưới dầu mè lên. Ăn vào các bữa cơm. Có tác dụng kháng ung thư. Phòng ngừa các chứng ung thư.

Canh hạt sen, nhân sâm: Hạt sen 100g, bạch sâm 20g, đường phèn 60g. Cho hạt sen khô về nồi nấu khoảng 30 phút, bỏ vào một ít vôi nấu tiếp 30 phút, vừa nấu vừa đảo đều, tạo ma sát lớp vỏ ngoài của hạt sen tróc ra. Đổ sen về thau dội nước rửa 2 lần, bỏ nước có xút không dùng, bỏ hết vỏ sen. Nấu lại sen sôi 5-10 phút, bỏ nước lấy hạt.

Bạch sâm sau lúc rửa sạch bỏ về tô đựng canh cùng với hạt sen đã sơ chế, cho thêm một ít nước và đường phèn. Chưng cách thủy một giờ cho tới lúc mềm thì lấy ra. Ăn sen uống nước, bạch sâm và hạt sen còn lại nấu 3 lần như thế, lần sau cùng ăn cả cái lẫn nước. Tác dụng đại bổ nguyên khí, bổ dưỡng tinh thần. Phòng ngừa bệnh ung thư hoặc dùng cho người bệnh ung thư cơ thể suy yếu, mệt mỏi, ốm yếu, đổ mồ hôi trộm.

Canh ba ba, câu kỷ: Ba ba 1 con, hạt nữ trinh 30g, hạt câu kỷ 30g, sơn chu du 30g. Hành, gừng, bột ngọt, muối lượng thích hợp. Ba ba bỏ đầu và nội tạng, sau lúc rửa sạch sẽ cho vào nồi đất. Hạt nữ trinh, hạt câu kỷ, sơn chu du rửa sạch bỏ về túi vải thưa cột chặt miệng lại. Hành cắt đoạn, gừng xắt miếng. Đổ một lượng nước vừa phải vào nồi đất, bỏ túi thuốc trên cùng với hành, gừng, ít muối về nồi, sử dụng lửa lớn nấu sôi sau đó dùng lửa nhỏ cho đến khi ba ba chín mềm thì vớt túi thuốc ra. Nêm tý bột ngọt vừa ăn là được. Ăn thịt ba ba, uống canh. Tác dụng bồi bổ can thận, bộ phận ung thư, hoặc sử dụng bổ trợ cho việc trị ung thư gan, ung thư bàng quang.

Nước uống song hoa: Hoa kim ngân 50g, hoa cúc 50g, sơn tra 50g, mật ong nguyên chất 50g. Lựa sạch hoa kim ngân, hoa cúc, sơn tra cho về nồi, đổ nước sạch về nồi dùng lửa nhỏ nấu sôi 30 phút, nhắc nồi xuống, lọc nước cốt để sẵn. Sau đó, đổ mật ong về nồi sạch, sử dụng lửa nhỏ đun vừa sôi, dùng muỗng thử thành sợi tơ là được. Đổ mật ong vừa nấu từ từ vào nước cốt, quấy đều cho đến lúc tất cả mật ong tan về nước cốt. Dùng vải thưa hai lớp lọc bỏ cặn, đợi nguội là xong. Uống bất cứ lúc nào. Tác dụng thanh nhiệt, giải thử, kiện tỳ, phòng ung thư.

Canh ngọc hợp, táo tây (bôm): Ngọc trúc 30g, bách hợp 30g, táo mật 5 trái, trần bì 1 nhúm, bôm lớn (táo tây) 3 trái, thịt heo 250g. Ngọc trúc, bạch hợp, táo mật, trần bì sử dụng nước rửa sạch, bôm bỏ cuống xắt cục nhỏ. Cho toàn bộ vào nồi đất, đổ khoảng nửa nồi nước, lúc nấu sôi bỏ thịt heo đã xắt miếng vào, sử dụng lửa vừa nấu khoảng 2 tiếng, nêm gia vị vừa ăn là được. Ăn thịt uống canh. Tác dụng bổ âm nhuận táo, điều hòa ngũ tạng, thanh tâm hỏa, ngừa ho, an thần. Người ung thư phổi nên dùng.

Lương y. Vũ Quốc Trung

Rong biển làm thuốc

Tảo biển chứa đa dạng các thành phần dinh dưỡng như giàu iod, acid alginic, alginat, chất béo, chất đường, calci, phospho nên được sử dụng làm thực phẩm và làm thuốc.

Bộ phận sử dụng là toàn cây khô của 1 số loài tảo biển. Dược liệu sau lúc lấy rửa bằng nước ngọt để loại muối và tạp chất; phơi hay sấy khô ở nhiệt độ thấp.

Vị đắng mặn, tính hàn; về tỳ, can, thận, rong biển có tác dụng nhuyễn kiên tán kết, hoá đàm, lợi thủy tiết nhiệt. Trị viêm sưng hạch, lao hạch, bướu cổ, nấc, phù nề, viêm tràn dịch mào tinh hoàn. Liều dùng: 6 - 10g bằng cách nấu hầm, xào, pha hãm hoặc kết hợp thuốc khác.

Chữa lao hạch cổ:

Bài 1: tảo biển 12g, tằm vôi 6g. Sao chung, nghiền thành bột mịn. Dùng nước sắc bạch mai để làm hoàn. Chia uống hai lần.

Bài 2: tảo biển 9g, thổ bối mẫu 9g, hương phụ 9g, hạ khô thảo 9g. Sắc uống.

Chữa phì đại tuyến tiền liệt gây bí đái tại người già: tảo biển 10g, xuyên sơn giáp 10g, lệ chi hạch 15g, quất hạch 15g, vương bất lưu hành 15g. Sắc uống.

Chữa lở ngứa ngoài da: tảo biển 16g, liên kiều 12g, ngưu bàng 8g, hạ khô thảo 8g, nga truật 8g, tam lăng 4g, trần bì 2g, bán hạ 2g. Sắc uống chia 2 lần trong ngày.

Món ăn thuốc có rong biển

Canh thịt nấu rong biển: tảo biển 300g, thịt lợn 100g (hoặc đậu phụ 200g). Thịt lợn băm nhỏ; rong biển đem ngâm nước gạo một đêm để khử mặn, rửa sạch, nấu chín tái, cắt đoạn, nấu tiếp cho chín nhừ, thêm thịt băm, dấm, gia vị và hành tươi. Dùng cho các trường hợp viêm tinh hoàn, sưng hạch, nấc cục, bướu cổ lành tính.

Vịt hầm rong biển: rong biển 120g, vịt một con. Rong biển ngâm rửa, luộc qua, cắt đoạn; vịt làm sạch, chặt miếng, thêm gia vị hầm nhừ. Một tuần ăn 2 lần. Dùng tốt cho người bướu giáp trạng lành tính (bướu cổ do thiếu iode).

Canh rong biển ý dĩ: rong biển 30g, ý dĩ 30g, trứng gà 3 cái. Rong biển ngâm, luộc, thái lát; ý dĩ nấu chín nhừ để sẵn. Cho dầu về chảo, đun nóng, đập trứng gà vào, khuấy cho chín, cho canh rong biển ý dĩ vào, thêm gia vị thích hợp. Dùng tốt cho người nâng cao huyết áp, đau tức vùng ngực, người bệnh u bướu.

Rong biển hầm đậu phụ: rong biển 30g, đậu phụ 100g. Rong biển làm như trên, đậu phụ thái miếng; thêm gừng tươi đập giập và gia vị, dầu rán, hầm cách thủy. Ngày ăn 1 lần, liên tục 15 ngày. Dùng rất tốt cho người viêm xương hạch và đau khớp ở thanh thiếu niên.

Rong biển hầm củ cải: rong biển 300g, củ cải trắng 250g, thanh quả (quả trám) 50g. Củ cải thái lát, thêm gia vị cùng với trám nấu nhừ. Ăn ngày 1 lần, thường xuyên 7 - 10 ngày. Dùng tốt cho người viêm họng khô, viêm khí phế quản (thể viêm khô mạn tính, ho ít đờm, khi lạnh ẩm viêm họng, ho, đờm nhiều).

Rượu tảo biển: tảo biển 500g thái vụn, ngâm trong 1.000ml rượu, để sau 1 tháng lấy bỏ bã, chia 2 lần sáng, chiều; uống mỗi lần 20 - 30ml. Dùng rất tốt cho người viêm sưng hạch bạch huyết.

Kiêng kỵ: Người tỳ vị hư hàn sử dụng thận trọng.

BS. Tiểu Lan

Bài thuốc trị bệnh phát sinh từ chứng thủy ẩm

Thủy ẩm thường tích tụ tại ngực, bụng, vị (dạ dày), trường (ruột), tay chân và trong các bộ vị khác nhau của cơ thể. Gây ra chứng này là do dương khí hư, âm khí bế tắc không vận chuyển được thủy dịch. Sự khí hóa không đầy đủ, đàm ẩm ứ đọng lại mà sinh bệnh. Biểu hiện trong vị có tiếng nước óc ách, suyễn thở đoản hơi, nôn hoặc buồn nôn. Sau lưng có vùng lạnh bằng bàn tay, hay chóng mặt, hoa mắt, có khi mặt hơi phù, ngủ nhiều, rêu lưỡi trắng nhớt, mạch trầm huyền.

Một số bài thuốc dưới đây giúp trị các chứng bệnh phát sinh từ chứng thủy ẩm để bạn đọc tham khảo:

Chứng đàm ẩm

Triệu chứng: Người bệnh vốn béo mập, bỗng nhiên sút cân, bụng trướng đầy mà đau, trong vị tràng có tiếng nước ọc ạch khó chịu, miệng khô, lưỡi ráo, mặt và mắt phù nhẹ, đại nhân tiện táo kết, tiểu luôn tiện vàng sẻn, rêu lưỡi vàng nhớt, mạch hoạt sác.

Điều trị: Tiêu thủy ẩm lợi tiểu.

Bài thuốc: “Kỷ tiêu lịch hoàng gia giảm”. Phòng kỷ 12g, tiêu mục 12g, đình lịch tử 12g, đại hoàng 8g. Nếu ăn kém gia bạch truật 12g, tiểu luôn thể ít mà vàng gia trạch tả 8g, bạch thược 8g…

Cách dùng: Ngày uống một thang sắc uống 3 lần trong ngày, uống khi đói. Phòng bệnh: Ăn đúng bữa, không ăn các thức ăn hàn lạnh, nếu không khát thì không uống nước, nếu như khát không uống nhiều nước một lúc mà uống ít một.

Bài thuốc trị bệnh phát sinh từ chứng thủy ẩmVị thuốc phòng kỷ.

Chứng huyền ẩm

Triệu chứng: Bệnh nhân ho, đau hai bên mạn sườn, mỗi lúc thở, ho, hoặc cử động thì đau tăng lên, đoản hơi, thở gấp, rêu lưỡi trắng, mạch trầm huyền. Điều trị: Công trục thủy ẩm.

Bài thuốc: “Thập tảo thang”. Đại kích 12g, cam toại 12g, nguyên hoa 12g, đại táo 12 quả, tùy chứng trạng của bệnh nhân có thể gia giảm cho thích hợp với chứng bệnh.

Cách dùng: Ngày uống một thang, sắc uống 3 lần trong ngày, uống trước khi ăn.

Chứng chí ẩm

Triệu chứng: Bệnh nhân ho nhiều khí nghịch lên, phải ngồi tựa mà thở, đờm nhiều bọt trắng, người phù nhẹ, rêu lưỡi trắng nhớt, mạch huyền khẩn.

Điều trị: Ôn phế hóa đờm ẩm.

Bài thuốc: “Tiểu thanh long thang”. Ma hoàng 12g, bạch thược 12g, quế chi 12g, bán hạ (chế) 16g, can khương 8g, ngũ vị tử 8g, tế tân 6g, cam thảo 6g. Tùy chứng trạng của bệnh nhân mà gia giảm cho thích hợp.

Cách dùng: Ngày uống một thang sắc uống 3 lần trong ngày, uống trước lúc ăn.

Bài thuốc trị bệnh phát sinh từ chứng thủy ẩmHạt đình lịch tử.

Chứng ẩm tà ứ đọng dưới tâm (nước ngoài màng tim)

Triệu chứng: Bệnh nhân hoa mắt chóng mặt buồn nôn, ho khan khí nghịch, dưới tâm có thủy dịch, ngực sườn đau tắc nghẹn và đầy, rêu lưỡi trắng nhớt, mạch huyền hoạt.

Điều trị: Kiện tỳ hóa ẩm làm hưng phấn trung dương.

Bài thuốc: “Linh quế truật cam thang”. Phục linh 16g, quế chi 12g, bạch truật 16g, cam thảo 18g, Gia: Trạch tả 20g.

Cách dùng: Ngày uống 1 thang sắc uống 3 lần trong ngày, uống sau khi ăn.

Chứng dật ẩm

Triệu chứng: Bệnh nhân tay chân phù nhẹ, mồ hôi không ra được, toàn thân đau nhức nặng nề lúc ẩm tà đang ở biểu. Nếu hàn tà vào lý ẩm thịnh thì bệnh nhân sốt cao mà sợ lạnh, ho suyễn đờm nhiều có bọt trắng.

Điều trị: Phát hãn giải biểu.

Bài thuốc: “Tiểu thanh long thang gia giảm”. Ma hoàng 24g, hạnh nhân 10g, thạch cao 30g, sinh khương 12g, quế chi 8g, đại táo 12g, cam thảo 6g.

Cách dùng: Ngày uống 1 thang sắc uống 3 lần trong ngày, uống sau lúc ăn lúc thuốc còn ấm.

TTND.BS. Nguyễn Xuân Hướng

An nam tử trị ho, khàn tiếng

Sau khi lấy hạt, ngâm nước nở to gấp 8-10 lần thể tích của hạt thành 1 chất nhày màu nâu nhạt trong, vị hơi chát và mát. Vì vậy ở miền Nam hay sử dụng làm thuốc uống giải khát. Gốc cuống lá và vỏ trong của hạt, ngâm nước cho chất nhày đa số nên hạt thường được ngâm nước cho đường vào làm thạch để giải khát. Lá non nấu canh ăn được. Chất nhày của hạt sử dụng làm thuốc trị các chứng bệnh đường tiêu hóa.

Cây lười ươi cho vị thuốc an nam tử (bàng đại hải).

Cây lười ươi cho vị thuốc an nam tử (bàng đại hải).

Dùng làm thuốc, người ta hái quả chín nứt ở cây lấy hạt phơi khô dùng dần. Hạt an nam tử có hình bầu dục trông như quả trám. Bề mặt màu nâu tối hoặc màu nâu vàng sẫm, có vân nhẵn không đồng đều. Theo Đông y, an nam tử tính hàn, vị ngọt, lợi về kinh phế, đại tràng có công dụng thanh nhiệt, nhuận phổi, lợi hầu, giải độc, trị ho khan, không có đờm, đau họng, khản tiếng, cốt chưng (người bệnh sốt nhẹ về chiều, đổ mồ hôi trộm...). Dưới đây là những bài thuốc thường dùng:

Trị ho khan, mất tiếng, họng nóng rát, viêm đau lợi: An nam tử 5 hạt, cam thảo 3g. Sắc uống thay trà. Nếu người già hoặc trẻ em uống có thể cho thêm ít đường phèn.

Trị đau họng, ho khan không có đờm, khàn tiếng, cốt chưng nội nhiệt, chảy máu cam: An nam tử 3 hạt, mật ong 15ml. Hãm với nước sôi uống thay trà.

Trị chảy máu cam tại trẻ nhỏ: An nam tử 2-5 hạt, sao vàng, nấu lấy nước cho trẻ uống trong ngày.

Trị viêm họng, viêm amidan cấp tính: An nam tử 5g, bản lam căn 5g, mạch môn đông 5g, cam thảo 3g. Hãm với nước sôi, uống nhiều lần thay trà.

Hoặc sử dụng bài: An nam tử 5g, bồ công anh 4g, hoa kim ngân (khô) 16g, bạc hà 2g, cam thảo 1g. Rửa sạch, hãm nước sôi, uống thay hàng ngày.

Chú ý: An nam tử chỉ dùng mỗi ngày từ 2-5 hạt, không dùng kéo dài.

DS. Hồng Hải

Thuốc từ quả bầu

Thịt quả bầu vị ngọt, tính hàn, có tác dụng giải nhiệt, trừ độc, mát máu, chữa đái dắt, tiêu sỏi, trừ thủy thũng phù nề, mụn nhọt, tiêu khát (đái tháo đường) tiêu các loại viêm nhiệt ở phổi gây ho, tiêu chảy, tắc mật gây vàng da, tinh hoàn sưng đau... Lá vị ngọt, tính bình; hoa và tua cuốn có tác dụng tắm cho trẻ ngừa bệnh ngoài da (rôm sảy, sởi, mụn nhọt...). Hạt chữa răng đau lung lay, tụt lợi. Lá bầu gói thịt chó để nấu nướng, làm dịu bớt tính nóng của thịt chó.

Quả bầu là món ăn thông dụng trong ngày hè, cũng là vị thuốc bộ phận trị nhiều bệnh.

Bầu được sử dụng làm thuốc chữa các bệnh:

Đái dắt: quả bầu 50g, rau má 30g, râu ngô 10g, rễ cỏ tranh 20g. Sắc nước uống.

Bí tiểu tiện: quả bầu 200g, hành củ 5 củ cả lá rễ. Sắc nước uống.

Chữa phù thũng: sử dụng cả quả (vỏ thịt, hạt) sắc với dấm chua lấy nước uống.

Cổ trướng (báng nước): bầu tươi 50-100g đun nước uống. Hoặc phối hợp với vỏ bầu, vỏ bí đỏ, vỏ dưa hấu, vỏ mướp, nấu nước uống.

Viêm gan vàng da - sỏi thận - nâng cao huyết áp: bầu tươi 500g, giã nhuyễn, vắt nước trộn với 250g mật ong. Ngày uống hai lần. Mỗi lần 30-50ml.

Chữa táo bón: quả bầu 50g, khoai lang 50g, đường đỏ 30g. Nấu nước uống 3 lần trong ngày. Nếu không đỡ uống liền 5 ngày.

Trị mụn nhọt tái phát hàng năm về mùa hè tại trẻ em: trái bầu non nấu canh thịt heo nạc với lát gừng, cho trẻ ăn.

Sưng bìu dái căng bóng: trái bầu tươi nấu nước uống, ngậm rửa.

Thủy thũng phù cả mắt cá chân: vỏ quả bầu mới, sao tán bột. Ngày uống 8-10g với nước sắc trần bì lúc đói.

Tiêu chảy ra nước (nhiệt tả): vỏ bầu một nắm sao vàng sắc uống.

Đầy bụng không tiêu: vỏ bầu khô hầm trong nồi kín cho thành than tán mịn. Mỗi lần lấy 1 thìa lớn uống với nước ấm. Cho vài lát gừng càng tốt.

Đái tháo đường: vỏ bầu già khô nấu nước hoặc nướng giòn tán bột để uống.

Phế nhiệt sinh ho: bầu 50g, đun nước uống thay trà trong ngày.

Rong huyết sau đẻ: vỏ bầu già khô (lấy mảnh vỡ cũng được) đập nát đốt thành than tán bột. Uống với nước.

Bệnh ngoài da (lở ngứa, rôm sẩy), phòng sởi đậu tại trẻ em: dùng tua cuốn dây bầu nấu với nước để tắm rửa.

Giải thai độc: dùng tua cuốn và hoa bầu nấu nước uống.

Bổ thận chữa đau lưng: hạt bầu nấu canh bầu dục lợn để ăn cái uống nước.

Viêm lợi miệng, tụt lợi, răng lung lay, sưng mộng răng: hạt bầu 30g, đun nước ngậm, súc miệng.

Sản phụ thiếu sữa: hạt bầu bỏ vỏ sao vàng 40g, đậu đỏ 100g, gạo nếp 100g, nấu cháo ăn hàng ngày. Có thể hầm cùng móng giò lợn.

BS. Phó Thuần Hương

Trị nước ăn chân bằng thuốc nam

Mỗi lúc mưa lớn, lũ về, ngoài việc thiệt hại về người và tài sản, lũ còn gây nhiều bệnh tật cho người dân vùng lũ... Trong đó nước ăn chân cũng là bệnh rất thường gặp và gây gần như phiền hà cho người dân vùng lũ. Nếu để nước ăn chân nhiều ngày, các kẽ chân bị loét sâu, có nguy cơ nhiễm khuẩn... Do vậy, nước ăn chân cũng được coi như một bệnh thường trực của những người dân vùng lũ, cần phải xử lý kịp thời.

Những vị thuốc và bài thuốc trị nước ăn chân có hiệu quả

Trước hết cần phải rửa thật sạch nơi bị bệnh bằng nước sạch hoặc dùng nước muối ăn, pha loãng, rửa ấm, cũng có thể sử dụng nước sắc của cây bạc hà hoặc củ gừng tươi, rửa ấm, lau khô; rồi tiến hành sử dụng một số các vị thuốc, bài thuốc sẵn có để chữa trị.

Rau sam tươi lấy phần cây trên mặt đất, khoảng 50-100g tươi, rửa sạch, để ráo nước, cắt nhỏ, giã nát, thêm chút muối ăn, trộn đều, rồi cho tất cả về mảnh vải gạc sạch, chấm nhẹ vào nơi tổn thương, khô lại chấm. Làm nhiều lần, chỗ loét khô se lại và hết ngứa. Mỗi ngày làm một lần như vậy, sẽ cho kết quả tốt.

Hàn the.

Hàn the.

Cóc mẳn: Cây cóc mẳn hay còn gọi là cúc mẳn. Lấy phần cây trên mặt đất, khoảng 50g, rửa sạch, cắt nhỏ... rồi cũng làm như vị rau sam. Cũng có thể sau lúc chấm hết dịch thì lấy ngay bã của thuốc nhét về các kẽ chân, cần yếu thì băng lại cho miếng thuốc khỏi bị rơi. Mỗi ngày làm 1 lần như vậy, sẽ cho kết quả tốt.

Búp ổi: Dùng búp cây ổi tươi, khoảng 50g, cách làm tương tự như các vị thuốc trên.

Bài thuốc sinh cơ tán: Bạch phàn (còn gọi là phèn chua), bằng sa (hàn the), berberin đồng lượng. Đem phèn chua và hàn the cho vào chảo gang nung lên cho bay hết hơi nước, sẽ trắng và xốp ra. Đem tán thành bột mịn trộn với bột berberin, đóng lọ kín dùng dần.

Cách dùng: Trước hết cũng được rửa sạch nơi bị nước ăn, như trên, lau khô. Lấy ít bột trên ra một mảnh giấy sạch hoặc 1 cái chén sạch, rồi lấy tăm bông chấm về bột này rồi bôi đều về nơi bị nước ăn chân. Ngày bôi nhiều lần. Với hỗn hợp bột này sẽ làm cho chỗ bị nước ăn hết ngứa, da nhanh khô, tổ chức cơ dưới da nhanh chóng nhất được hồi phục và chỗ loét nhanh lành. Hoặc có thể sử dụng riêng phèn phi, hoặc berberin, tán mịn rắc về nơi tổn thương cũng có kết quả.

GS.TS. Phạm Xuân Sinh